Twee krachten die de toekomst van ons bedrijfslandschap bepalen

Twee krachten die de toekomst van ons bedrijfslandschap bepalen

Is uw sector onderhevig aan een versplintering in een groot aantal kleine en onafhankelijke spelers? Of is er juist een consolidatie aan de gang waarbij de groten steeds groter worden? Volgens John Hagel en John Seely Brown van Deloitte wordt ons bedrijfslandschap vandaag bepaald door twee gelijktijdige bewegingen: fragmentatie en concentratie. Deze dubbele dynamiek verandert de manier waarop we werken en concurreren. Ook bedrijfssoftware zal aan nieuwe eisen moeten voldoen.

Al jarenlang kampen grote ondernemingen met steeds lagere marges en een toenemende concurrentie. Dit heeft niet alleen te maken met de huidige economische situatie; er is een veel diepgaandere trend aan de gang die een radicale ommezwaai inhoudt voor de manier waarop we zakendoen en professionele relaties opbouwen.

Het antwoord van vele grote ondernemingen - afvloeiingen, outsourcing, fusies en overnames - zet vaak geen zoden aan de dijk omdat het geen antwoord vormt op het belangrijkste probleem: het feit dat de aard van de business zelf grondig veranderd is.

Nieuwe kansen voor kleine bedrijven en zelfstandigen

In de context van onzekerheid binnen grote bedrijven mag het niet verbazen dat steeds meer ambitieuze werknemers of pas afgestudeerden hun plaats opeisen en als startende ondernemer of freelancer een eigen zaak beginnen. De traditionele afweging - het opgeven van een deel autonomie als compensatie voor de zekerheid die men heeft in een grote organisatie - is vandaag niet meer van toepassing.

Bovendien zijn voor vele nieuwe ondernemers de toetredingsbarrières lager dan ooit. Door de technologische vooruitgang is de investering om een eigen zaak te starten veel lager geworden dan vroeger. Soms volstaan zelfs een gewone internetverbinding, een telefoon en een website om van start te gaan en de behoeften van een specifieke nichemarkt in te vullen. Ook wat financiering betreft, ligt de drempel veel lager: door formules zoals Crowdfunding en via Business Angels zoals BAN Vlaanderen heeft de ondernemer veel gemakkelijker dan vroeger toegang tot financiering.

De verleiding is groot om deze fragmentatie af te doen als een tijdelijk fenomeen: is niet ieder groot bedrijf ooit gestart als kleine onderneming? De context is vandaag echter anders dan vroeger: men hoeft niet ‘groot’ te zijn om succes te hebben. Net omdat men concurreert op specialisatie, personalisatie en maatwerk, leidt een groeistrategie in specifieke domeinen eerder tot ‘schaalnadelen’ dan ‘schaalvoordelen’.

Heel wat partijen hebben er dus belang bij om, als KMO of freelancer, klein te blijven. Al zullen ze wel intensieve samenwerkingsverbanden moeten aangaan om succesvol te blijven.

Deze fragmentatie leidt tot wat Chris Anderson in zijn gelijknamige boek de ‘Long Tail’ noemt: een bijzonder groot aantal aanbieders die in iedere markt de specifieke wensen van de klant kan invullen. 50% van de omzet van Amazon wordt gerealiseerd met titels die niet in de Top 130.000 voorkomen.

"50% van de omzet van Amazon bestaat uit titels die niet eens in de Top 130.000 voorkomen."

Grote ondernemingen: ondersteuning voor gefragmenteerde economie

Historisch gezien hebben veel ondernemingen aan waardecreatie gedaan door een volledige controle te behouden over de productontwikkeling, distributie en klantenrelaties.

Volgens Deloitte zal de toekomst niet meer bepaald worden door controle over de hele waardeketen, maar door openheid naar externe informatiestromen, expertise en een gemakkelijke toegang tot externe resources, waar ze zich ook bevinden.

Bedrijven zullen zich moeten focussen op één specifieke core business - product/service, infrastructuur of klantenrelaties - en zullen voor de invulling van andere domeinen intensieve samenwerkingsverbanden moeten aangaan met externe partijen.

In de praktijk blijkt het fragmentatiefenomeen zich vooral te situeren op het gebied van product/service-innovatie en commercialisatie. In die nieuwe context ziet Deloitte daarom een nieuwe rol voor de grote KMO of onderneming, die in de eerste plaats op een actieve manier ondersteuning moet bieden aan de gefragmenteerde economie:
• als leverancier van infrastructuurdiensten (IT, logistiek, productie) voor kleinere spelers: outsourcingdiensten aangeboden door cloud-leveranciers en logistieke dienstverleners vallen bijvoorbeeld in deze categorie.
• als aggregatieplatform of ‘marketplace’ voor de uitwisseling van informatie en expertise tussen verschillende partijen onderling en met klanten in de nieuwe economie: een platform als eBay is daar een wereldwijd bekend voorbeeld van.

"De toekomst zal niet meer bepaald worden door controle over de hele waardeketen, maar door de openheid naar externe informatiestromen, expertise en een gemakkelijke toegang tot externe resources, waar ze zich ook bevinden."

Bedrijfssoftware als samenwerkingsplatform

De nieuwe bedrijfseconomische realiteit wordt gekenmerkt door zowel concentratie als fragmentatie. Grote en kleine bedrijven werken nauw samen en zijn voor elkaar onmisbaar als leverancier van toegevoegde waarde.

Voor zelfstandigen en kleine KMO’s biedt dit de kans om een deel van hun dagelijkse werkdruk af te leiden naar winstgevende vormen van samenwerking met grote bedrijven; middelgrote en grote bedrijven spelen een essentiële rol als de ‘Scale & Scope’ ondersteuners voor de gefragmenteerde economie.

Waar sprake is van complexe ecosystemen en intensieve en vaak wisselende samenwerkingsverbanden, zal men onvermijdelijk ook bij de keuze van bedrijfssoftware nieuwe eisen stellen. Een ERP-systeem is niet meer beperkt tot het beheren van processen binnen de muren van het bedrijf. In de eerste plaats zal de software gericht moeten zijn op een vlotte samenwerking met externe partijen.

Net om die reden zijn het de softwarebedrijven die zich profileren als platformleverancier, die de toekomst in handen hebben. Enerzijds omdat een platform per definitie geniet van een brede ondersteuning in de markt, anderzijds omdat het softwarebedrijf meer dan wie ook aandacht heeft voor de integratie tussen verschillende toepassingen.

Wie kiest voor Microsoft als bedrijfsbreed platform, zet alvast een stap in de goede richting. Ingrote en kleine ondernemingen is Microsoft al jarenlang een de facto standaard voor kantoorautomatisering, ‘desktop productivity’ en communicatie: denk maar aan Office, Outlook, Exchange, SharePoint, Microsoft Dynamics, SQL Server ... Microsoft levert bovendien indrukwekkende inspanningen om al deze toepassingen met elkaar te laten praten - binnen en buiten het bedrijf.


Bronnen:
• The Hero’s Journey Through the Landscape of the Future, John Hagel en John Seely Brown, Deloitte University Press, 2014
• The Long Tail: Why the Future of Business Is Selling Less of More, Chris Anderson, 2006